บทความทั่วไป
คาร์ซีทกับการเดินทางโดยรถแท็กซี่และ Grab: พ่อแม่ไทยต้องรู้สิทธิ์และทางเลือกของตัวเอง
สำหรับครอบครัวในกรุงเทพฯ และเมืองใหญ่ที่ไม่มีรถส่วนตัวหรือต้องการความสะดวกในการเดินทาง Grab และแท็กซี่เป็นตัวเลือกหลัก แต่เมื่อมีลูกเล็กในครอบครัว ทุกการเดินทางในรถของคนอื่นคือความเสี่ยงที่ต้องจัดการ เพราะรถเหล่านั้นไม่มีคาร์ซีทสำหรับเด็ก และพ่อแม่หลายคนยังไม่รู้ว่าตัวเองมีทางเลือกอะไรบ้างนอกจากอุ้มลูกไปตลอดทาง
สถานการณ์ที่พ่อแม่ไทยเผชิญอยู่จริง
ในความเป็นจริงของชีวิตในเมืองใหญ่ มีหลายสถานการณ์ที่พ่อแม่จำเป็นต้องใช้ Grab หรือแท็กซี่พาลูกเล็กไปด้วย ไม่ว่าจะเป็นการพาลูกไปพบแพทย์ในวันที่รถส่วนตัวเสีย การเดินทางไปสนามบิน การออกไปในพื้นที่ที่จอดรถยาก หรือแม้แต่การใช้ชีวิตปกติสำหรับครอบครัวที่ไม่มีรถ
แต่ละครั้งที่นั่ง Grab หรือแท็กซี่กับลูกเล็กโดยไม่มีคาร์ซีทคือการรับความเสี่ยงที่ไม่จำเป็น อุบัติเหตุเกิดขึ้นได้ทุกเมื่อ และแรงกระแทกจากการชนหรือเบรกกะทันหันส่งผลต่อทารกที่ไม่มีระบบพยุงรุนแรงกว่าผู้ใหญ่มาก
กฎหมายไทยว่าด้วยคาร์ซีทในรถรับจ้างสาธารณะ
ปัจจุบันพระราชบัญญัติจราจรทางบกของไทยกำหนดให้เด็กอายุต่ำกว่า 6 ปี ต้องนั่งในที่นั่งนิรภัยสำหรับเด็ก แต่การบังคับใช้กับรถรับจ้างสาธารณะยังไม่ชัดเจนและไม่ได้รับการบังคับใช้อย่างจริงจัง ผู้ขับ Grab และแท็กซี่ไม่มีหน้าที่จัดหาคาร์ซีทให้ผู้โดยสาร และไม่มีบทลงโทษที่ชัดเจนหากไม่มีคาร์ซีทในรถรับจ้าง
ซึ่งหมายความว่าภาระในการจัดหาและพาคาร์ซีทไปเองตกอยู่ที่พ่อแม่ทั้งหมด ตามหลักของความปลอดภัยในการขนส่งผู้โดยสาร ความรับผิดชอบในการปกป้องผู้โดยสารที่มีความเปราะบางเป็นเรื่องที่ต้องได้รับการพิจารณาในระดับนโยบายและระดับบุคคลพร้อมกัน
Portable Car Seat คือทางออกที่ใช้ได้จริง
คาร์ซีทแบบพกพา (Portable Car Seat หรือ Travel Car Seat) ได้รับการพัฒนาขึ้นมาสำหรับสถานการณ์แบบนี้โดยเฉพาะ มีน้ำหนักเบา พับได้หรือพกใส่กระเป๋าได้ และสามารถติดตั้งในรถที่ไม่คุ้นเคยได้ภายในไม่กี่นาที
อย่างไรก็ตาม Portable Car Seat ไม่ใช่ทุกรุ่นจะผ่านมาตรฐานความปลอดภัยที่ยอมรับได้ พ่อแม่ต้องตรวจสอบให้แน่ใจว่ารุ่นที่เลือกผ่านมาตรฐาน ECE R44 หรือ i-Size และไม่ได้ใช้แค่ความสะดวกพกพาเป็นตัวชี้วัด เพราะบาง Portable Seat ในตลาดเป็นเพียงที่นั่งเสริมที่ไม่มีการรับรองความปลอดภัยในการชน
วิธีติดตั้ง Portable Car Seat ในรถ Grab และแท็กซี่
การติดตั้งคาร์ซีทในรถที่ไม่คุ้นเคยต้องอาศัยความรู้เรื่องการติดตั้งด้วยเข็มขัดนิรภัยเป็นหลัก เพราะรถ Grab และแท็กซี่ส่วนใหญ่ไม่มี ISOFIX ที่ตรงกับรุ่นคาร์ซีทที่นำมา ฝึกซ้อมติดตั้งในรถส่วนตัวก่อนนำไปใช้ในรถแปลกหน้า เพื่อให้สามารถทำได้รวดเร็วโดยไม่ทำให้คนขับรอนาน
แจ้งผู้ขับล่วงหน้าว่าจะนำคาร์ซีทมาด้วย บาง platform เช่น Grab มีตัวเลือกให้แจ้งความต้องการพิเศษ ซึ่งช่วยให้ผู้ขับเตรียมใจและพื้นที่ในรถได้
สิทธิ์ในการปฏิเสธและสิทธิ์ในการร้องเรียน
พ่อแม่มีสิทธิ์ยกเลิกการเดินทางหากรู้สึกว่าไม่ปลอดภัย และในกรณีที่ผู้ขับ Grab หรือแท็กซี่ขับรถอันตราย ควรรายงานผ่านแอปพลิเคชันหรือช่องทางร้องเรียนของบริษัท
การเลือก carseat ที่พกพาสะดวกและติดตั้งง่ายในรถที่ไม่คุ้นเคยคือการลงทุนที่คุ้มค่ามากสำหรับครอบครัวที่ต้องพึ่งพารถรับจ้างเป็นประจำ เพราะมันเปลี่ยนทุกการเดินทางจากการยอมรับความเสี่ยงเป็นการเดินทางที่ปลอดภัย
ทางเลือกอื่นสำหรับครอบครัวที่ไม่มีรถ
นอกจาก Portable Car Seat ยังมีทางเลือกอื่นที่พ่อแม่อาจพิจารณาคือ บริการ Grab ประเภทที่มีคาร์ซีทให้ (ในบางประเทศมีแล้ว) การเช่ารถพร้อมคาร์ซีทสำหรับการเดินทางสำคัญ การขอให้ญาติหรือเพื่อนที่มีรถและคาร์ซีทช่วยพาไปในวันที่ต้องเดินทางกับลูก และการวางแผนเส้นทางที่สามารถใช้ขนส่งสาธารณะที่ปลอดภัยกว่าได้
สรุป
การเดินทางกับลูกเล็กในรถรับจ้างสาธารณะเป็นความท้าทายที่พ่อแม่ไทยจำนวนมากเผชิญทุกวัน แต่มีทางออกที่ใช้ได้จริง การลงทุนใน Portable Car Seat ที่ผ่านมาตรฐาน ฝึกการติดตั้งให้คล่อง และรู้สิทธิ์ของตัวเองในฐานะผู้โดยสาร คือสามสิ่งที่จะทำให้ทุกการเดินทางของลูกปลอดภัยไม่ว่าจะอยู่ในรถคันใด
