ใช้คาร์ซีทให้ปลอดภัย
หลายครอบครัวที่กำลังมองหาคาร์ซีทสำหรับลูกน้อย มักเจอคำถามใหญ่ว่า “รถเราไม่มี ISOFIX แล้วจะใช้คาร์ซีทได้ไหม” หรือ “ถ้าไม่มี ISOFIX จะปลอดภัยพอหรือเปล่า” คำตอบคือ ได้แน่นอน และปลอดภัยได้เช่นกัน หากคุณรู้วิธีติดตั้งและเลือกใช้อย่างถูกต้อง
ISOFIX คืออะไร และทำไมถึงเป็นที่นิยม
ISOFIX เป็นระบบยึดคาร์ซีทมาตรฐานสากลที่ใช้จุดยึดโลหะที่ติดตั้งอยู่ระหว่างเบาะนั่งกับพนักพิงของรถยนต์ ระบบนี้ออกแบบมาเพื่อให้การติดตั้งคาร์ซีทง่ายขึ้น ลดโอกาสติดตั้งผิดพลาด และเพิ่มความมั่นคงของคาร์ซีทในรถ
ข้อดีของ ISOFIX คือ ติดตั้งง่ายด้วยระบบคลิปล็อค ลดความผิดพลาดในการติดตั้ง ความมั่นคงสูงเพราะยึดโดยตรงกับโครงสร้างรถ และประหยัดเวลาในการถอดใส่
อย่างไรก็ตาม รถยนต์รุ่นเก่าหรือบางรุ่นในประเทศไทยอาจไม่มีจุดยึด ISOFIX ติดตั้งมาจากโรงงาน ซึ่งไม่ได้หมายความว่าจะใช้คาร์ซีทไม่ได้หรือไม่ปลอดภัย
การใช้คาร์ซีทกับเข็มขัดนิรภัยธรรมดา ปลอดภัยได้จริงหรือ
ก่อนที่ระบบ ISOFIX จะถูกพัฒนาขึ้น คาร์ซีททั่วโลกใช้วิธีการยึดด้วยเข็มขัดนิรภัยของรถมานานหลายสิบปี และได้รับการพิสูจน์แล้วว่าสามารถปกป้องเด็กได้อย่างมีประสิทธิภาพ หากติดตั้งอย่างถูกต้อง
การศึกษาวิจัยด้านความปลอดภัยแสดงให้เห็นว่า คาร์ซีทที่ติดตั้งด้วยเข็มขัดนิรภัยอย่างถูกวิธีสามารถลดอัตราการบาดเจ็บของเด็กได้มากกว่า 70% เมื่อเทียบกับการไม่ใช้คาร์ซีทเลย ซึ่งใกล้เคียงกับประสิทธิภาพของระบบ ISOFIX
ความแตกต่างหลักอยู่ที่ความสะดวกในการติดตั้งและโอกาสในการติดตั้งผิดพลาด มากกว่าความปลอดภัยโดยตรง
เทคนิคติดตั้งคาร์ซีทด้วยเข็มขัดนิรภัยให้มั่นคงและปลอดภัย
อ่านคู่มือให้ละเอียด ทุกคาร์ซีทมาพร้อมคู่มือการติดตั้งที่ออกแบบมาเฉพาะรุ่นนั้น อ่านและทำความเข้าใจก่อนติดตั้งทุกครั้ง โดยเฉพาะส่วนที่เกี่ยวกับการใช้เข็มขัดนิรภัย
เลือกตำแหน่งที่เหมาะสม แนะนำให้ติดตั้งคาร์ซีทที่เบาะกลางแถวหลัง เพราะเป็นตำแหน่งที่ปลอดภัยที่สุดเมื่อเกิดอุบัติเหตุจากด้านข้าง หากเบาะกลางไม่เหมาะสม เลือกเบาะข้างที่มีเข็มขัดนิรภัยแบบ 3 จุดที่สมบูรณ์
ร้อยเข็มขัดผ่านช่องที่ถูกต้อง คาร์ซีทจะมีช่องสำหรับร้อยเข็มขัดที่ออกแบบมาเป็นพิเศษ ตรวจสอบให้แน่ใจว่าร้อยผ่านช่องที่ถูกต้องตามคู่มือ ซึ่งอาจแตกต่างกันไปตามท่านั่งหันหน้าไปข้างหน้าหรือข้างหลัง
ดึงเข็มขัดให้ตึงสุด หลังร้อยเข็มขัดแล้ว ให้ใช้น้ำหนักกดลงที่ car seat แล้วดึงเข็มขัดให้ตึงที่สุด คาร์ซีทที่ติดตั้งถูกต้องควรเขยิบไปมาได้ไม่เกิน 2-3 เซนติเมตร
ใช้ล็อคเข็มขัด (Locking Clip) หากจำเป็น รถบางรุ่นมีเข็มขัดแบบดึงกลับอัตโนมัติที่อาจไม่ล็อคแน่นพอ ในกรณีนี้ใช้ Locking Clip ที่มักมาพร้อมคาร์ซีท เพื่อล็อคเข็มขัดให้แน่นขึ้น
ทดสอบความมั่นคงทุกครั้ง หลังติดตั้งเสร็จ จับคาร์ซีทที่ตำแหน่งที่เข็มขัดผ่าน แล้วเขย่าไปด้านหน้า ด้านหลัง และด้านข้าง หากเคลื่อนไหวเกิน 2.5 เซนติเมตร ให้ติดตั้งใหม่
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยและวิธีแก้ไข
เข็มขัดไม่ตึงพอ นี่คือข้อผิดพลาดอันดับหนึ่ง คาร์ซีทที่หลวมจะเลื่อนไหวเมื่อเกิดอุบัติเหตุ ทำให้การปกป้องลดลง วิธีแก้คือ กดน้ำหนักลงบนคาร์ซีทขณะดึงเข็มขัด
ร้อยเข็มขัดผิดช่อง หลายคนร้อยเข็มขัดผ่านช่องที่ไม่ถูกต้อง ทำให้คาร์ซีทไม่มั่นคง ควรตรวจสอบกับคู่มือให้แน่ใจว่าใช้ช่องที่เหมาะกับท่านั่ง
ใช้เบาะรองนั่งที่ไม่จำเป็น การวางผ้าหรือเบาะรองระหว่างคาร์ซีทกับเบาะรถอาจทำให้การติดตั้งไม่มั่นคง ยกเว้นเป็นอุปกรณ์ที่ผู้ผลิตคาร์ซีทแนะนำให้ใช้
ไม่ได้ตรวจสอบความตึงเป็นประจำ เข็มขัดอาจคลายตัวได้ตามกาลเวลา ควรตรวจสอบความตึงของคาร์ซีททุกครั้งก่อนเดินทาง
จะรู้ได้อย่างไรว่ารถรุ่นเราไม่มี ISOFIX
ตรวจสอบได้ง่ายๆ โดยมองหาจุดยึดโลหะระหว่างเบาะนั่งกับพนักพิงในแถวหลัง มักจะมีป้ายสัญลักษณ์หรือฝาปิดพลาสติก หรือสามารถเช็คจากคู่มือรถยนต์ รถที่ผลิตหลังปี 2014 ในยุโรปและอเมริกามักมี ISOFIX มาติดตั้ง แต่ในเอเชียรวมถึงไทยอาจแตกต่างกันไปตามรุ่นและแบรนด์
สรุป
การที่รถไม่มี ISOFIX ไม่ได้เป็นอุปสรรคต่อการใช้คาร์ซีทอย่างปลอดภัย สิ่งสำคัญที่สุดคือการติดตั้งอย่างถูกต้อง ตรวจสอบความมั่นคงเป็นประจำ และเลือกคาร์ซีทที่เหมาะสมกับช่วงวัยของลูก การใช้เข็มขัดนิรภัยติดตั้งคาร์ซีทที่ถูกวิธีก็สามารถปกป้องลูกน้อยได้อย่างมีประสิทธิภาพไม่แพ้ระบบ ISOFIX หากคุณยังไม่แน่ใจในการติดตั้ง แนะนำให้ศึกษาจากคู่มือหรือขอคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญก่อนเริ่มใช้งานจริง

